Amerikan Bord Heyeti'nin Anadolu toprakları üzerinde çalışmaya başlamasının Osmanlı İmparatorluğu dönemlerine denk düşen uzun bir tarihi vardır. 1820'li yıllarda "American Board of Commissioners for Foreign Missions (ABCFM)" Anadolu'ya ilk temsilcilerini akıllarında şu iki soru ile göndermiştir: (İyilik bazında) Ne yapmalıyız? ve Nasıl yapmalıyız? Bu ilk yıllardan itibaren Amerikan Bord personeli önceliği eğitim programlarına vermekle birlikte, sağlık ve yayıncılık alanlarında da çalışmalar yapmışlardır.

MİSYONUNUN BAŞLANGICI
İlk temsilciler ve onları takibeden dönemlerde gelenler, Amerikan eğitiminin gelişmeye başladığı bir dönemin ve özellikle New England bölgesinin yetiştirdiği ve eğitim alanında farklı fikirlerden etkilenen kişilerdi. Bu, dinin yeniden ön plana çıktığı , İkinci Büyük Uyanış olarak adlandırılan, ve insanların dünyadaki ahlaki düzenin iyileştirilmesi fikrinden etkilendikleri bir dönemdi. (ABCFM için çalışanların çoğu aynı zamanda iyilik için iyilik düşüncesinden hareketle hizmet etmeyi öne çıkaran ama (dinden) döndürmeyi amaç edinmeyen bir gruptu.) Ahlakın iyileştirilmesi düşüncesinin merkezinde genç nesillerin eğitilmesi özel bir yer tutmaktaydı. Bu nedenle New England bölgesinde akademiler kurulmaya başlanmıştı. Bu akademilerin kurulmasının ardında iki temel neden vardı: 1) daha üst düzey eğitimlere (kolej, üniversite gibi) hazırlık ve 2) hayatın gerekliliklerini öğretmek. Bu akademilerin çoğu bedensel çalışma ile zihinsel çalışmaya eşit ağırlıkta önem veriyorlardı ve bu nedenle çoğu küçük kasabalarda ve kırsal alanlarda kentlerin karmaşasından uzakta kurulmuşlardı. Gene pek çoğu yatılı olup kızlar ve erkekler için ayrı ayrı okullardı. İlk dönem Anadolu'ya gelen misyonerlerin çoğu eğitimin değeri düşüncesinden etkilenmiş, yukarıda anlatılan akademilerde okumuş, ve bedensel çalışmayla akademik çalışmaya eşit önem veren kişilerdi.

BÜYÜME VE ETKİ DÖNEMİ
İlk dönemde çalışmaların çoğu hizmet getirdikleri cemaatlerdeki kişilerle ortaklaşa ilk ve orta düzeyde eğitim kurumları açmak doğrultusundaydı. Bu dönemde çocuklarının yeni tercüme edilmiş İncil'i okuyup anlayabilmesini isteyen Protestan Ermeni cemaati ile ortak çalışmalar yapıldı. 1870 yılında Anadolu'da Amerikan Bord Heyeti'ne bağlı 233 eğitim kurumu vardı. 1870'ler ve 1880'lerde bugün aralarında İzmir, Tarsus ve Üsküdar Amerikan Liseleri'nin de bulunduğu 20 kadar orta düzey eğitim veren okul kuruldu. Kız ve erkek öğrenciler için üniversiteler de bu dönemde açıldı. Bu kurumlardaki herkes yerel halk tarafından destekleniyordu. Öğretmen kadrosu içinde Osmanlı tebaasından olanlar kadar Amerikan Bord üyeleri de vardı. (Stone, s.1)

DÜŞÜŞ VE DEĞİŞİM DÖNEMİ
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında Hıristiyan cemaatların çoğu Anadolu topraklarını terk ettiğinden onlara hizmet götüren Bord Okulları'nın bir kısmı da Beyrut, Suriye ve Yunanistan'a taşındı. Kalan okulların bir kısmı Müslüman Türk öğrenci sayısını artırdı. Üsküdar ve İzmir'deki okulların bugünkü kampuslarına taşınması bu zamana denk düşer.

1923'TEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE'DEKİ AMERİKAN BORD OKULLARININ TARİHİ
UYUM VE YENİDEN YAPILANMA DÖNEMİ
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasından ve Batı anlayışında laik bir eğitim sistemine geçmesinden sonra Amerikan Bord Heyeti personelinin misyonlarını yeniden gözden geçirmesi ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın da Bord Okullarının kendi eğitim planlarında yeri olup olmadığına karar vermesi gerekmekteydi. Bord personelinin çoğu başlangıçtaki Ne yapılabilir, Nasıl yapılabilir? sorularına Bord Okullarında eğitime devam etmenin ve genç Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına olası en iyi eğitimi vermelerinin doğru olacağı şeklinde bir yanıt buldular.

İlk zamanlarda Bord Okullarının Türk gençliğine sunmak istediği bu hizmete kolayca kucak açılmadı. Tarsus'da yaşanan bir deneyim buna bir örnek olarak verilebilir: Tarsus Okulu 1924'de kapandıktan sonra 1925'te yeni Milli Eğitim Bakanının izniyle tekrar açılmıştı. 1926-1928 yıllarında Tarsus Amerikan Lisesi'nin müdürlüğünü yapan Dr. William L. Nute açılma izninin verilmiş olmasına rağmen bazı yerel makamların zorluk çıkarttığını hatırlar. Nihayet bunlardan birine Oğlunuzu bu okula göndermenize rağmen neden okulun kapanması için çalışıyorsunuz? diye sorar. Cevap şöyledir: Oğlum mezun olana kadar nasılsa bu okulu kapatmayı beceremem ama bu arada oğlum da alabileceği en iyi eğitimi alır. Bu olay da Türk aydınlarının Amerikan Bord Okulları'na karşı aldıkları müphem tavrı göstermektedir. (Stone, s.9)

Ne var ki, çoğu zaman bu okulların niyetlerini ve programlarını yakından öğrenmeleri eski düşmanları yakın dostlara dönüştürüyordu. 1930'larda Türk Hükümetince tüm yabancı okulların bir Türk Müdür Yardımcısı bulundurma şartı getirilince, Tarsus Amerikan Lisesi'ne yabancı okulların karşıtı olan bir öğretmen atandı. Zamanla bu yönetici okulun tek amacının donanımlı iyi yurttaşlar yetiştirmek olduğunu fark etti. Bundan sonra okula verdiği onay ve destek sayesinde okul Tarsus camiasında yeni ve mutlu bir statü kazandı.

EKONOMİK BUHRAN VE KÜÇÜLME DÖNEMİ
Amerika ve dünyada yaşanan ekonomik buhran döneminde gelirleri giderek azalan Amerikan Bord Heyeti eğitim alanında üstlendikleri taahhütleri aynı ölçüde azaltmak durumuyla karşılaştı. Amerikada daha kolay iş bulabilecek genç öğretmenler gitmek zorunda kaldılar. Kalanlarsa azalan öğretmen kadrosunun getirdiği ağır yükü üstlendiler. Bu zor ekonomik dönemin sonunda ancak iki erkek okulu (Talas ve Tarsus) ile iki kız okulu (Üsküdar ve İzmir) ayakta kalabildiler. (Her ne kadar okulların sunduğu eğitim hizmetinden yararlanmak isteyenlerin sayısı giderek arttıysa da çeşitli zorluklar yaşayan Talas Okulu kapanmak ve programını 1967 yılında Tarsus Amerikan Lisesi'ne taşımak zorunda kaldı.)

İKİNCİ BÜYÜME DÖNEMİ
İkinci Dünya Savaşından sonra okullar bir yandan yerel bazda giderek büyüyen bir destekle karşılaşırlarken bir yandan da Amerika'dan gerek kaynak gerekse öğretmen açısından destek görüyordu. Öğrenci sayısı giderek arttı, giriş sınavlarının konması zorlayıcı ve iki dilde birden eğitim veren okula daha başarılı olabilecek öğrencilerin gelmesini sağladı. (Genelde Türk öğretmenler Türk dili ve edebiyatı ile sosyal bilimler derslerini, çoğu Amerikalı olan yabancı öğretmenlerse İngilizce, fen ve matematik gibi dersleri veriyorlardı.) Rehberlik programları geliştirilerek, aynı zamanda mezun olan danışmanlar öğrencilere bu alanda yetkin bir hizmet sunmaya başladılar. Kütüphaneler genişletildi ve öğrencilerin öğrenme imkanlarını artıracak şekilde eğitsel teknolojinin çağa ayak uydurması sağlandı.

1950'lerde ve 60'larda yeni öğretmenlerin daha çok zaman ve kaynak bulmalarıyla okullarda çeşitli toplumsal hizmet çalışmaları başlatıldı. Değişik Bord Okullarında öğrenciler çocuklar için çocuk bahçeleri kurdular, yetimhaneleri, hastaneleri ve huzurevlerini ziyaretlere başladılar. Civar köylere kitap taşıyan gezici kütüphaneler kurdular. Öğretmenlerin öncülüğünde önceleri hafta sonu olarak başlayan sonra uluslararası boyut kazanan ve yaz boyu süren çalışma kamplarında Anadolu köylerine okul inşa edildi.

YENİ İMKANLAR, YENİ ÖRGÜTLENMELER
1968 yılında Amerikan Bord personeli ile birkaç Bord Okulu mezunundan oluşan küçük bir grup Sağlık ve Eğitim Vakfı'nı kurarak hedef ve ilkelerde bir değişiklik yapmadan ama yeni imkanlar sağlayacak bir örgütlenmeye girdiler. (BKZ. SEV Hakkında)